Agnes mey og píslarvottur (-um 304)

               Messudagur Agnesar er 21. janúar, til minn­ing­ar um dauða henn­ar (en einn­ig hef­ur henn­ar ver­ið minnzt 28. jan­úar). Í Martyro­logium Rom­anum stendur: “Romæ passio sanctæ Agnetis, Virginis et Martyris; quæ, sub Præ­fecto Urbis Symphronio, ignibus iniecta, sed iis per orationem eius exstinctis, gladio per­cussa est. De ea beatus Hiero­nymus hæc scribit: Omnium [...]

Read Full Post »

Prisca mey og píslarvottur (3. öld?)

        Messudagur Priscu er 18. janúar. Rómversk kaþólska kirkj­an fjar­lægði hana ár­ið 1969 úr hinni al­mennu messu­skrá, en henn­ar er minnzt í ein­stök­um bisk­ups­dœm­um, þar á með­al á Ís­landi. Prisca átti heima í Róm og var snemma álit­in heil­ög, en ekk­ert er með vissu um hana vit­að. Helgi­saga seg­ir hana hafa lið­ið písl­ar­vætti sem [...]

Read Full Post »

Martina mey og píslarvottur (-um 228)

         Messudagur Martinu í rómversku kirkj­unni er 30. jan­úar. Henn­ar er get­ið í Martyro­log­ium Rom­an­um: “Sanctæ Mart­inæ, Virgin­is et Martyr­is, cu­ius dies natal­is Kalend­is Ian­uarii re­colitur.” Hún er sögð hafa ver­ið dótt­ir auð­ugra hjóna í Róm. Eft­ir and­lát þeirra hafi hún gef­ið erfða­fé sitt fá­tœk­um og helg­að sig bœna­gerð og þjón­ustu. Alex­and­er Sever­us var [...]

Read Full Post »

Barbara mey og píslarvottur (-306?)

                      Heilög Barbara er helzt kennd við borg í Biþyníu, sem hét Nicomedia (nú Izmit í Tyrk­landi). Í orþó­dox­um kirkj­um er þó frem­ur nefnd Helio­polis í Sýr­landi (nú Baal­bek í Líb­anon). Messu­dag­ur henn­ar og dauða­dag­ur er 4. desem­ber, og ár­tal­ið er oft haft 306. En sam­­tíma­­heim­­ild þekk­­ist ekki um þenn­an písl­ar­vott, svo [...]

Read Full Post »

Júdas Taddeus postuli

          Matteus og Markús guðspjallamenn nafn­greindu Tadd­eus í upp­taln­ingu á post­ul­un­um (Mt 10.­3; Mk 3.­18). Í hinni latn­esku Vúlgötu er not­uð orð­mynd­in Thadd­aeus (sjá hér og hér). Lúkas guð­spjalla­mað­ur hafði ekki það nafn en taldi hins veg­ar Júdas Jakobs­son (Lk 6.­16; P 1.­13). Lít­ill vafi þyk­ir, að all­ir eigi við sama post­ula, því að [...]

Read Full Post »

Tekla mey og píslarvottur

               Verk Páls og Teklu er bók, sem Heilagur Hiero­nym­us (d. 420) nefndi í De Viris Illustri­bus og áleit apo­krýfa, því að at­burð­anna væri í engu get­ið í Post­ula­sög­unni. Hann álykt­aði, að Lúkas hefði átt að þekkja þá, ef sann­ir væru. Auk þess hafi Tertulli­an­us (d. um 220) sagt frá presti nokkr­um í [...]

Read Full Post »

Regina mey og píslarvottur

        Regina fœddist í Autun í héraðinu Bourgogne í Frakk­landi. Móð­ir henn­ar dó að henni, en hún eign­að­ist kristna fóstru, sem lét skíra hana, og af­neit­aði þá Clement fað­ir telp­unn­ar henni. Þeg­ar Reg­ina óx úr grasi, gætti hún bú­fjár, baðst löng­um fyr­ir og hug­leiddi for­dœmi hinna heil­ögu. Hátt sett­ur mað­ur að nafni Olybr­ius vildi [...]

Read Full Post »

Fabianus páfi (-250)

               Heilagur Anterus dó 3. janúar 236, eftir aðeins 40 daga setu á páfa­stóli. Euseb­ius bisk­up (d. 339) sagði í kirkju­sögu sinni: “Eft­ir að Anter­us dó, er Fabi­an­us sagð­ur hafa kom­ið ásamt fleir­um of­an úr sveit og gist í Róm, unz hann var kjör­inn í embætti með stór­kost­legri birt­ingu á guð­dóm­legri og [...]

Read Full Post »

Paulinus biskup (um 300-358)

         Paulinus ólst upp í hérað­inu Aquitania (nú Suð­vest­ur-Frakk­land). Hann kom til Trier í Rín­ar­lönd­um með heil­ög­um Maxi­min­usi bisk­upi og starf­aði sem prest­ur, unz hann varð ár­ið 346 eft­ir­mað­ur bisk­ups­ins. Á kirkju­þingi í Arl­es í Suð­ur-Frakk­landi ár­ið 353 mælti Paul­in­us á móti Ar­íus­ar­villu og neit­aði að for­dœma Aþan­as­ius patrí­arka í Alex­andríu. Þess vegna rak [...]

Read Full Post »

Barnabas postuli

         Postularnir völdu mann í hóp sinn, í stað­inn fyr­ir svik­ar­ann: Og þeir tóku til tvo, Jósef, kall­að­an Bar­sabbas, að auk­nefni Júst­us, og Matthías; og þeir báð­ust fyr­ir og sögðu: Drott­inn, þú sem þekk­ir hjörtu allra, sýn þú, hvorn af þess­um tveim­ur þú hef­ir val­ið til að taka sæti þjón­ustu þess­ar­ar og post­ula­dóms, er [...]

Read Full Post »